Przejdź do głównej treści

Psychodietetyk ADHD

Konsultacje online

Dyplomowany dietetyk i psychodietetyk

 
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Ulubione
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Twój koszyk jest pusty

ADHD a problemy jelitowe – co mówią najnowsze badania

ADHD a problemy jelitowe – co mówią najnowsze badania

ADHD a problemy jelitowe – co mówią najnowsze badania

Zaparcia, biegunki, wzdęcia czy bóle brzucha to Twoja codzienność. Nie wiesz skąd się biorą i ciężko Ci zidentyfikować przyczynę?

Jeśli masz ADHD i od lat zmagasz się z takimi objawami, prawdopodobnie zadawałaś sobie pytanie, czy to ma ze sobą jakiś związek.

Problemy jelitowe to temat, o którym mówi się coraz więcej i nie bez powodu. Zespół jelita drażliwego (IBS) dotyczy już ok. 11% Polaków, czyli niemal 3,6 miliona osób. Do tego dochodzi problem niedodiagnozowania: aż 75% osób z IBS nigdy nie usłyszało tej diagnozy, więc realna skala problemu może być jeszcze większa.

I w tym samym czasie coraz częściej mówi się też o związku problemów jelitowych z ADHD. W tym artykule chcę pokazać Ci, co na ten temat mówią najnowsze badania: jakie problemy żołądkowo-jelitowe częściej dotyczą osób z ADHD, co może za tym stać i co możesz z tym zrobić?

W tym artykule:

  1. ADHD a jelita – co pokazują najnowsze badania
  2. ADHD a problemy jelitowe – możliwe przyczyny
  3. Leki na ADHD a układ pokarmowy
  4. Co robić przy problemach jelitowych w ADHD – 5 kroków

ADHD a jelita – co pokazują najnowsze badania

We wrześniu tego roku ukazała się nowa metaanaliza, oparta na 23 badaniach obejmujących łącznie niemal 2 miliony osób, porównująca częstość występowania problemów żołądkowo-jelitowych u osób z ADHD i osób neurotypowych.

Jak się okazało, osoby z ADHD miały istotnie wyższe ryzyko niemal wszystkich analizowanych objawów:

  • Zaparcia: ryzyko wyższe o 97%,
  • Biegunka: ryzyko wyższe o 118%,
  • Bóle brzucha: ryzyko wyższe o 88%,
  • Niestrawność: ryzyko wyższe o 52%,
  • Zespół jelita drażliwego (IBS): ryzyko wyższe o 58%,
  • Ogólna suma objawów żołądkowo-jelitowych: ryzyko wyższe o 48%.

Wzdęcia zgłaszało 13,3% osób z ADHD, wobec 3,9% w grupie bez ADHD - ponad trzy razy więcej! Tak duże różnice, powtarzające się w wielu objawach jednocześnie, trudno uznać za przypadek.

Niezależnie od tego inny zespół badawczy przeanalizował dane ponad 3,8 miliona osób i doszedł do bardzo zbliżonego wniosku w kwestii IBS: ryzyko było wyższe o ponad 60%.

Te same badania nie wykazują nam podwyższonego ryzyka chorób, takich jak nieswoiste zapalenie jelit czy celiakia. Problem dotyczy więc głównie zaburzeń czynnościowych.

Żadne z tych badań nie dowodzi, że ADHD powoduje problemy jelitowe. Pokazują one, że te dwie rzeczy częściej współwystępują, a to nie to samo, co związek przyczynowo-skutkowy. Co może stać za tym powiązaniem?

ADHD a problemy jelitowe – możliwe przyczyny

Aktualnie jeszcze nie wiemy dokładnie, dlaczego osoby z ADHD częściej mają problemy jelitowe.

Jest kilka potencjalnych przyczyn i tropów:

  • Mikrobiom jelitowy. U osób z ADHD skład bakterii jelitowych różni się od tego u osób neurotypowych.
  • Oś jelitowo-mózgowa i nerw błędny. Jelita i mózg bezpośrednio kontaktują się i wpływają wzajemnie na swoją pracę. Zaburzenia w tym układzie mogą sprzyjać stanom zapalnym i nadwrażliwości jelit.
  • Trudność w odczuwaniu i identyfikowaniu sygnałów z ciała. To dotyczy też sygnałów z jelit - opóźnione rozpoznanie potrzeby wypróżnienia sprzyja np. zaparciom.
  • Stres i dysregulacja emocjonalna. Podnoszą one wrażliwość trzewną, czyli to, jak intensywnie odczuwasz sygnały z własnych jelit.

W badaniach uwzględniono też takie aspekty, jak np. nieregularne posiłki, przejadanie się czy przyjmowane leki.

Z mojego doświadczenia jako psychodietetyczki pracującej głównie z osobami z ADHD te same mechanizmy, które utrudniają regularne jedzenie, bezpośrednio obciążają układ pokarmowy:

  • Nieregularne posiłki. Wiele moich pacjentów ma trudność z utrzymaniem regularnych pór posiłków, często przerwy między posiłkami znacznie się przeciągają, a niejedzenie śniadań jest normą. A nasze jelita kochają przewidywalność.
  • Impulsywne jedzenie. Podjadanie między posiłkami, sięganie po ciastka czy chipsy pod wpływem impulsu. Często dochodzi do tego szybkie jedzenie, przed wyjściem z domu i brak dokładnego przeżuwania.
  • Trudność w rozpoznaniu głodu i sytości. Nie czujesz głodu, aż jest już bardzo silny, albo nie czujesz sytości, aż jesteś nadmiernie przejedzona. Nie jest to idealny stan dla dobrej pracy naszego układu pokarmowego.
  • Napady objadania. Badania pokazują, że nawet 64% osób doświadczających epizodów napadów objadania się spełnia jednocześnie kryteria IBS. Same napady obniżają napięcie zwieracza przełyku i obciążają trawienie, co nasila zgagę, wzdęcia i biegunki. Jeśli chcesz przeczytać więcej o mechanizmie napadów objadania w ADHD, pisałam o tym tutaj.

Wspomniałam już, że w badaniach pod uwagę brano też przyjmowane leki i to na tyle istotny trop, że zasługuje na osobną część.

Leki na ADHD a układ pokarmowy

Leki stymulujące stosowane w leczeniu ADHD, w tym metylofenidat, mogą dawać skutki uboczne ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności, spadek apetytu czy zaparcia.

To jeden z powodów, dla których trudno jest jednoznacznie rozdzielić przyczyny: część objawów jelitowych u osób z ADHD może wynikać z samego ADHD, a część z leczenia farmakologicznego. Większość badań nie rozróżniała tych dwóch grup, więc na razie nie da się dokładnie powiedzieć, jaka część problemu wynika z przyjmowanych leków.

Jeśli zauważasz u siebie nasilone dolegliwości żołądkowo-jelitowe po wprowadzeniu leków na ADHD, warto porozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym, zarówno po to, żeby ocenić, czy to rzeczywiście efekt leku, jak i po to, żeby ewentualnie dostosować dawkowanie czy porę przyjmowania.

Co robić przy problemach jelitowych w ADHD – 5 kroków

Znajomość mechanizmów to jedno, ale pewnie zastanawiasz się, co z tym zrobić w praktyce. Oto pięć kroków, od których warto zacząć:

  • Spróbuj jeść regularniej. Zastanów się, które posiłki najczęściej Ci się rozjeżdżają i pomyśl nad prostymi rozwiązaniami, posiłkami awaryjnymi, które mogłyby się u Ciebie sprawdzić, gdy brakuje Ci czasu lub zasobów. Tutaj pisałam o sprzętach, które ułatwiają gotowanie przy ADHD - mogą pomóc zmniejszyć próg wejścia w przygotowanie posiłku.
  • Pilnuj nawodnienia. Nie ma nic ważniejszego dla pracy jelit niż odpowiedni poziom nawodnienia. Dotyczy to zarówno zaparć, jak i biegunek.
  • Jedz wolniej. Sprawdź, ile czasu faktycznie zajmuje Ci posiłek. Znajdź coś, co pomoże Ci jeść trochę dokładniej i wolniej, czasem wystarczy książka albo coś, co naturalnie spowolni tempo jedzenia.
  • Ruszaj się, kiedy możesz. Nie chodzi mi tu nawet o zaplanowany czy intensywny trening, tylko o zwykły ruch w ciągu dnia: spacer, wejście po schodach, przejście 1 przystanku. Szczególnie, kiedy masz pracę siedzącą. Ruch pomaga naturalnie regulować pracę jelit.
  • Pracuj nad systemami. Wprowadzanie zdrowych nawyków może być trudne, szczególnie z ADHD. Potrzebujesz systemów dopasowanych do Twojego mózgu, nie kolejnego idealnego planu, który trzeba realizować siłą woli.

Właśnie nad takimi systemami pracuję z osobami z ADHD na konsultacjach psychodietetycznych. Jeśli jesteś gotowa zacząć pracować nad swoimi nawykami i stworzyć systemy dopasowane do Twoich potrzeb - zapraszam Cię na konsultację 1:1!

Osoby z ADHD częściej doświadczają zaburzeń pracy układu pokarmowego. Wciąż potrzeba więcej badań, żeby dokładnie zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Ale to nie znaczy, że nie możesz zacząć działać już teraz, wystarczy jeden mały krok w kierunku polepszenia pracy układu pokarmowego.

Najważniejsze jest jednak znalezienie rzeczywistej przyczyny Twoich dolegliwości. Pod objawami takimi jak bóle brzucha czy zaparcia może kryć się coś więcej niż tylko mechanizmy związane z ADHD, np. zapalenie żołądka, zaburzenia pracy tarczycy czy SIBO. Dlatego, jeśli objawy się utrzymują, warto to zdiagnozować, a nie z góry zakładać, że to wina ADHD.

ADHD I problemy jelitowe - infografika

Źródła

Komentarze do wpisu (0)

Napisz komentarz

Tagi

adhd dieta w adhd